Еңбегі аздың өнбегі аз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Еңбегі аздың өнбегі аз» деген мақал адам аз еңбек етсе, соның нәтижесі де аз болатынын білдіреді. Тура мағынасында, жұмысқа салған күш пен уақыт жеткіліксіз болса, істің берекесі кем болады. Астарлы мағынасында бұл — өмірде табыс, жетістік, мол ырыс өзінен-өзі келмейді, оған тұрақты еңбек, төзім және жауапкершілік керек деген сөз. Адам жалқаулыққа салынса, қолындағы іс те, алған нәтижесі де мардымсыз болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «еңбек» пен «өнбек» бір-біріне қарсы қойылған. «Еңбек» — адамның әрекеті, талпынысы, маңдай тері. «Өнбек» — сол еңбектің жемісі, нәтижесі, берекесі. Халық осы екі ұғымды қысқа да нұсқа салыстырып, аз қимыл мен аз қайтарымның арасындағы байланысты көрсеткен. Яғни, нәтиже еңбектің мөлшеріне ғана емес, оның сапасы мен тұрақтылығына да тәуелді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал оқу, жұмыс, кәсіп, тіпті күнделікті дағдыға да қатысты айтылады. Мысалы, студент емтиханға жүйелі дайындалмаса, соңында бағасы төмен болуы мүмкін. Сол сияқты, шағын кәсіп иесі де жарнамаға, сапаға, қызметке аз көңіл бөлсе, табысы азаяды. Мақал адамды тиянақтылыққа, табандылыққа және адал еңбекке үндейді.