Екі тышқан бір байдың жұртына таласыпты.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: екі тышқан бір байдың қалған жұртына таласады. Ал астарлы мағынасы: кейде ұсақ, қадірі аз нәрсе үшін адамдар босқа дауласып, өзара араздасып қалады. Яғни пайдасы шамалы дүниеге таласу ақылға сыймайды, ондайда уақыт та, күш те зая кетеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «екі тышқан» — ұсақ мүдденің соңына түскен, бірақ соны үлкен мәселе етіп көрсететін адамдардың бейнесі. «Байдың жұрты» — иесі жоқ, қалған-құтқан нәрсе, яғни даудың мәнсіздігін білдіреді. Тышқанның жұртқа таласуы арқылы халық өмірдегі майда дүние үшін тартыстың орынсыз екенін әжуалап жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі кезде де жиі кездеседі. Мысалы, бірнеше адам бір жиналыста кімнің сөзі өтеді, кімнің аты бірінші жазылады деп уақытын босқа дауласады, ал негізгі істің өзі артта қалып қояды. Мұндайда мақал ұсақ тартыстан гөрі істің өзіне көңіл бөлу керек екенін еске салады.