Екі сөйлеу - өлімнің қара басы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Екі сөйлеу» — бір сөзінде тұрмай, айтқанын қайта өзгерту, уәдесіне берік болмау дегенді білдіреді. Мақал мұндай мінездің өте жаман екенін, сенімді жоғалтатынын ескертеді. «Өлімнің қара басы» деген тіркес оның ең ауыр, ең сұмдық, ең қауіпті қасиет екенін астарлап көрсетеді. Яғни, адам үшін сөзінде тұру, өтірікке бармау, уәдеге берік болу — үлкен абырой. Ал екі сөйлеу адамды қадірсіз етеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «өлімнің қара басы» — қараңғылық, ауырлық, қорқыныштың бейнесі. Бұл тура өлім емес, бірақ оның ең жаман кесіріндей сұрқия мінезді меңзейді. «Қара бас» сөзі кесапаттың, күйреудің нышаны ретінде алынған. Осындай образ арқылы халық өтірік пен тұрақсыздықтың адамның беделін де, қарым-қатынасын да бұзатынын әсерлі жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал келісімде, жұмыста, достықта өте орынды айтылады. Мысалы, бір адам бір жобаны уақытында бітіретінін айтып, кейін қайта-қайта сылтау айтып жүрсе, оған «Екі сөйлеу — өлімнің қара басы» деп ескерту жасайды. Бұл — сенімнің негізі бір сөзде тұру екенін түсіндіреді.