Екі кісі сөз айтса,
Біреуін де естімейсің.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал көп адамның бір уақытта сөйлегенінде айтылған сөздің мәні жоғалатынын білдіреді. Тура мағынасы бойынша, екі кісі қатар сөйлесе, тыңдаушы бірін де анық ести алмайды. Астарлы мағынасы — бір мезетте бірнеше адамның ақыл айтқаны, дауласып сөйлеуі немесе бір-бірін бөлмей тыңдамауы түсіністі қиындатады. Демек, сөздің қадірі де, мағынасы да тыңдай білуден басталады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «екі кісі» — жай ғана екі адам емес, әртүрлі пікір, бөлек үн, ортақ тәртіпсіздіктің белгісі. Ал «сөз айтса» дегені — әркімнің өз ойын алға тартуы. «Біреуін де естімейсің» деген тіркес сөздің шашырап, құнсызданып кетуін бейнелейді. Мұнда халық сөзді ретпен айту, кезек күту, сабыр сақтаудың маңызын астарлап көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі жиналыста, сабақта не отбасылық әңгімеде өте орынды қолданылады. Егер бәрі бірдей сөйлеп кетсе, мәселе шешілмейді. Мысалы, сыныпта оқушы мен мұғалім бір мезетте сөйлесе, маңызды түсіндірме естілмей қалады. Сондықтан бұл мақал адамды тыңдай білуге, тәртіппен сөйлеуге үйретеді.
Bireýin de estimeısiń.