Дауың жоқ болса, кепіл бол.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: егер өзіңде дау-дамай, талас, айып жоқ болса, бір іске сенімді түрде кепіл болуға болады. Астарлы мағынасы: адам тек анық біліп, жауапкершілігін сезгенде ғана біреуге уәде беруге, ара түсуге, куәлік айтуға тиіс. Яғни, орынсыз сөзге, дәлелсіз уәде мен бос араласуға сақ бол деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «дау» — тек соттағы не жанжалдағы дау емес, жалпы күмән, кінә, шатақ дегенді білдіреді. «Кепіл болу» — біреудің ісіне ара түсіп, жауап алуға, сенім артуға лайық болу. Халық бұл жерде адамды салмақты, әділ, таза ниетті болуға үндейді. Дауы жоқ кісі ғана беделді, сөзі өтімді болады деген астар бар.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақалды жұмыста, оқу орнында, отбасында жауапты шешім қабылдарда қолдануға болады. Мысалы, бір таныс адам екі тараптың арасындағы келіспеушілікке ара түсерде, өз жағдайын анықтап, бейтарап екенін дәлелдеуі керек. Әйтпесе, оның сөзіне сенім азаяды. Сондықтан бұл мақал адамды абай болуға, әділдік пен тазалықты сақтауға шақырады.