Дау арылмас, алтын шірімес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Дау-дамайдың түбіне толық нүкте қою қиын, себебі адам бар жерде пікір қайшылығы да, тартыс та болады. Ал алтынның шірімеуі оның табиғи қасиетін білдіреді: ол уақыт өтсе де, сапасын жоғалтпайды. Астарлы мағынасы — шын құнды нәрсе мен шын мәнді қасиет уақыт сынына төтеп береді, ал ұсақ кикілжің ұзаққа созылып, адамды шаршатады. Сондықтан бұл мақал сабырға, байыптылыққа және мәңгілік құндыны өткінші өкпе-реніштен жоғары қоюға үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «дау» — адамдар арасындағы келіспеушілік, өкпе, тартыс. «Арылмас» сөзі оның оңай бітпейтін, қайта-қайта ушыға беретін құбылыс екенін аңғартады. «Алтын» — тазалықтың, қымбаттықтың, берік құндылықтың нышаны. «Шірімес» дегені алтынның уақытқа бағынбайтын қасиетін көрсетіп, жақсы мінез, адалдық, шынайы құндылық та солай берік болуы керек деген ой тудырады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал отбасында, жұмыста, достықта орынсыз дауласудың пайдасы жоқ екенін еске салады. Мысалы, әріптестер жоба үшін екіге бөлініп, бір-бірін кінәлай берудің орнына, ортақ шешімге келсе, уақыт та үнемделеді, қарым-қатынас та сақталады. Яғни, дау қуғаннан гөрі, алтындай бағалы татулықты сақтау маңызды.