Дабысына табысы сай.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Дабысына табысы сай деген мақал адамның сөзі, даңқы, уәдесі не көрсеткен бейнесі оның шынайы ісімен, нәтижесімен сәйкес болуы керек деген ойды білдіреді. Яғни көп мақтанған адам еңбегімен де, ісімен де соны дәлелдеуі тиіс. Тура мағынасында — дыбыс пен табыс тең, үйлесімді дегендей көрінгенімен, астарында сыртқы сөз бен ішкі істің бірдей болуы талап етіледі. Бұл мақал бос дабыраға, жалған беделге қарсы айтылған.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «дабыс» — адамның атағы, айтқан сөзі, елге естілген дауысы, ал «табыс» — қол жеткізген нәтижесі, ісінің жемісі. Халық сөзді дыбысқа, істі табысқа балай отырып, екеуінің арасы алшақ болмауын меңзейді. Яғни біреудің аты көп шықса, оның ісі де соған лайық болсын деген талап жатыр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал уәде мен нәтиженің сәйкестігін бағалауда жиі қолданылады. Мысалы, бір маман өзін «үздікмін» деп көп айтып, бірақ жұмысында әлсіз болса, жұрт «дабысына табысы сай емес» деуі мүмкін. Ал шын еңбегімен көзге түскен адамға бұл мақал керісінше әділ баға бола алады.