Буыршынды бура бұзар,
Пәйкелді бұғы бұзар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — буыршынды, яғни шүйгін жерге үйренген, семіз әрі күйлі бураны да бұза алатын қарсы күш бар; сондай-ақ сүйкімді, мықты көрінетін бұғыны да бұза алатын тағы бір қуатты аң кездеседі. Астарлы мағынасы — әр күштің өзіне сай қарсыласы болады, ешкім өзін толық жеңілмес, әлсіз болмас деп ойламауы керек. Күшке күш, айлаға айла, қайсарлыққа қайсарлық қарсы тұрады. Сондықтан адам өзін артық көрмей, әрқашан сақ, байыпты болғаны жөн.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «буыршын» мен «пәйкел» — молшылық пен көрікті күйдің белгісі. Ал «бура» мен «бұғы» — қуат, айбар, тегеурін символы. «Бұзар» сөзі бірін-бірі жеңу, осалдықты көрсету мағынасын береді. Яғни халық табиғаттағы мықты жаратылыстарды мысалға алып, өмірде де кез келген мықтының өзін басатын күш табылатынын бейнелеген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал кісіні орынсыз паңданбауға, бәсекеде де сабыр сақтауға үйретеді. Мысалы, компаниясы табысты адам өзінен әлсіздерді менсінбей жүрсе, күтпеген жаңа бәсекелес келіп, оның орнын басуы мүмкін. Сол себепті үнемі дамып, дайын болып жүру қажет.
Páıkeldi buǵy buzar.