Бұқа буға, азбан дуға семіреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұқа да, азбан да өзіне тән тірлік пен жүк арқалағанда ғана толысып, семіреді. Мақалдың тура мағынасы — мал қимылдап, еңбекке жарап, күш жұмсағанда күйлі болады. Астарлы мағынасы — адам да бос жатпай, іс істеп, жауапкершілік көтеріп, тынымсыз еңбек еткенде өседі, шыңдалады, қадірі артады. Ештеңе істемей, тек күтумен береке келмейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы бұқа — күштің, қайраттың бейнесі, ал азбан — жүкке жегілетін, жұмысқа төселген мал. Буға мен дуға — малдың мойнына, күшіне лайық салмақ пен міндетті білдіретін образдар. Яғни, малды семіртетін нәрсе — қозғалыс, еңбектену, жүк тарту сияқты табиғи тіршілік. Бұл арқылы халық «еңбек адамды да толыстырады» деген ойды әсерлі жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамды әрекетке, кәсіпке, тәжірибеге шақыру үшін қолданылады. Мысалы, жас маман жаңа жұмыста қиналып жүрсе, үлкендер: «Бұқа буға, азбан дуға семіреді, қорықпай еңбек етсең, тез үйренесің» деп ақыл айтады. Яғни табыс та, тәжірибе де белсенді әрекеттен келеді.