Бөдененің үйі жоқ,
Қайда барса бытпылдық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бөдене қай жерде жүрсе де, өзіне тұрақты, берік үй сала алмайды; сондықтан оның күйі әрдайым алаң, тынышсыз көрінеді. Астарлы мағынасы: үйі, орны, тірегі жоқ адам не қауым да тұрақсыз болады, береке мен тыныштықтан айырылады. Яғни адамның да, елдің де өз орны, қорғаны, сүйенері болуы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бөдене» — тынымсыз, үркек, панасыз күйдің бейнесі. «Үйі жоқ» дегені тек баспанасыздықты емес, тұрақсыздықты, берік тіректің болмауын білдіреді. «Қайда барса бытпылдық» — жан тынышсыздығын, берекесіз қимылды аңғартады. Бытпылдық — ұсақ-шудың, мазасыз күйдің белгісі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал тұрақты үйі, жұмысы, жоспары жоқ адамның өмірі шашыраңқы болатынын ескертеді. Мысалы, бір адам жиі жұмыс ауыстырып, ешқайсысына жауапкершілікпен қарамаса, оның тұрмысы да, ойы да тұрақталмайды. Сондықтан мақал адамды орнықты болуға, тірек пен тәртіп қалыптастыруға шақырады.
Qaıda barsa bytpyldyq.