Біреу қыз алып қашады,
Біреу қызығына қашады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірде әр адамның ойы, ниеті, таңдауы әртүрлі болатынын білдіреді. Біреу бір істі күшпен, асығыс не жауапсыз түрде жасаса, енді біреу сол істің қызығына, қуанышына, берекесіне жету үшін ұмтылады. Тура мағынада «қыз алып қашу» — салтқа байланысты айтылған әрекет, ал «қызығына қашу» — бір нәрсенің қызығын, пайдасын, ләззатын көруге ұмтылу. Астарлы мағынасы: адамның әр ісіне көзқарасы мен мақсаты бөлек, сондықтан әрекеттің салмағын, ниетінің тазалығын аңғару керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қыз алып қашу» образы — асығыстықты, кейде ойланбай жасалған қадамды бейнелейді. Ал «қызығына қашу» тіркесі — бір іске әуестікпен, ықыласпен, пайдасын көргісі келіп ұмтылуды аңғартады. Екі қимылдың қарсы қойылуы арқылы халық адамның ниеті мен мақсатын салыстырып отыр.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал бір нәрсені біреу жауапсыз, шала істесе, ал біреу соның шынайы пайдасын, сәнін немесе мәнін іздегенде айтылады. Мысалы, бір адам жұмысты тек формалды орындаса, екіншісі сол істі сапалы етіп, нәтижесін көргісі келеді. Сонда: «Біреу қыз алып қашады, біреу қызығына қашады» деп, әркімнің ниеті әртүрлі екенін меңзейді.
Bireý qyzyǵyna qashady.