Бір оқты бұлан көтереді,
Екі оқты құлан көтереді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы аңға атылған оқтың салмағы мен әсерін бейнелейді: бұлан бір оққа шыдаса, құлан екі оққа да төзеді дегендей әсер береді. Астарлы мағынасы — адам бір ғана қиындыққа төтеп бере алады, ал ауыртпалық көбейсе, оны көтеру де қиындайды. Яғни, бір іске бір шамада күш жұмсаған дұрыс, артық салмақ түсірмеу керек. Сонымен бірге, әркімнің көтерер жүгі мен төзімі әртүрлі екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы бұлан мен құлан — төзімді, қайсар жануарлардың бейнесі. Олар халық түсінігінде күшті, ширақ, табиғаттың ауыр сынына берілмейтін тіршілік иелері ретінде алынады. Оқ — жай ғана қару емес, қысым, ауыр сынақ, не қиын міндеттің символы. Бір оқ — бір сынақ, екі оқ — екі есе салмақ деген ойды білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамға шамасын білуді, артық жұмыс пен жауапкершілікті қатар қоспау керегін ұқтырады. Мысалы, бір қызметкерге бір күнде бірнеше адамның міндетін жүктесе, ол шаршап, сапа төмендеуі мүмкін. Сондықтан істі бөлшектеп, күшті дұрыс жоспарлау қажет.
Eki oqty qulan kóteredi.