Бір бие үйдікі, екі бие елдікі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Бір бие үйдікі, екі бие елдікі» деген мақал малдың, әсіресе жылқының, пайдасы жеке үй шеңберінде ғана қалмайтынын аңғартады. Тура мағынасы бойынша, бір бие бір отбасының қажетіне жетсе, екі бие болса, одан сауылған қымыз бен келетін ырыс ел-жұртқа да жетіп, көпшілікке ортақ игілікке айналады. Астарлы мағынасы — берекенің көзі молайса, оның игілігі айналаға тарайды, ал ортақ байлық пен молшылық жұртты жақындастырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бие» — тек мал емес, молшылықтың, несібенің, қымыздың, қонақ күту мен берекенің символы. «Үйдікі» дегені — отбасының өз қажеті, ал «елдікі» — қауымға ортақ пайда, көптің ырысы. Яғни мақал малдың көбеюі тек дәулетті арттырып қоймай, ел ішіндегі сыйластықты, кең пейілді де күшейтетінін білдіреді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де ортақ пайдасы бар істің қадірін түсіндіру үшін айтылады. Мысалы, бір үйдің шағын кәсібі болса, ол отбасын ғана асырайды; ал кәсібі кеңейіп, бірнеше адамға жұмыс берсе, ол елге де пайда әкеледі. Сол сияқты, ортақ жоба, кооператив не ауыл шаруашылығы молайса, оның игілігі бір үймен шектелмей, көпшілікке тиеді.