Балықтың да сегіз қанаты бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы жоққа жуық, өйткені балықтың шын мәнінде қанаты болмайды. Ал астарлы мағынасы — кез келген тіршілік иесінің, адамның да өзіне тән қорғаны, икемі, амалы, тірек болар қасиеті бар деген ой. Кейде сырт көзге әлсіз көрінген нәрсенің де қажет кезінде жол табар, өзін сақтар мүмкіндігі болады. Мақал адамды бірден кемсітуге, әлсіз санауға болмайтынын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «балық» — су ішінде өмір сүретін, өз ортасына бейімделген жан иесінің бейнесі. «Сегіз қанат» дегені — оның тіршілік етуге жеткілікті амалы, айласы, қорғанышы бар деген әсірелеу. Халық осылайша бір нәрсенің сыртын ғана емес, ішкі мүмкіндігін де байқауды меңзейді. Бұл жерде қанат — еркіндік пен қорғанның символы.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал адамға сенім артқанда, оның сыртқы әлсіздігіне қарап бағаламау керек екенін білдіреді. Мысалы, жұмыста тұйық көрінетін қызметкер қиын сәтте тез шешім тауып, бүкіл ұжымға пайдасын тигізуі мүмкін. Сол кезде «балықтың да сегіз қанаты бар» деп, әр адамның өз қабілеті барын мойындаймыз.