Балық асқа бата жүрмейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Балық тұрған жерде ас тез бұзылатыны сияқты, «балық асқа бата жүрмейді» деген мақал кей жағдайда бір нәрсе қанша пайдалы көрінсе де, оның мінезі не табиғаты жарамаса, толық үйлеспейтінін білдіреді. Астарлы мағынасы — әр заттың, әр адамның өз орны бар; үйлесім болмаса, істің берекесі кемиді. Кейде жақсы ниет болғанмен, жағдай оған келмей тұруы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «балық» — суға тән, асқа жат нәрсенің бейнесі. «Ас» — үй ішіндегі береке, ортақ дастарқан, жарасым символы. Ал «бата жүру» — игілік пен үйлесімнің орнығуы деген ойды аңғартады. Яғни, табиғаты бөлек нәрсені орынсыз жерге қоса салса, ол сыйымсыз болады деген терең ишара бар.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды адам мінезі, мамандық таңдау немесе орта сәйкестігі туралы айтқанда қолдануға болады. Мысалы, бір адам шығармашылыққа бейім болмай тұрып, тек беделі үшін күрделі жоспарлы жұмысқа кіріссе, нәтижесі нашар болуы мүмкін. Сонда үлкендер: «Балық асқа бата жүрмейді, әркім өз қабілетіне сай іс қылсын» деп ескертеді.