Азығымен жер мүсінді,
Еңбегімен ер мүсінді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жердің көркі, берекесі оның азығымен, ырыс-несібесімен көрінеді; ал ер адамның қадірі еңбегімен, ісімен танылады. Астарлы мағынасы — адамды да, елді де көркейтетін нәрсе сыртқы сән емес, адал еңбек пен мол ырыс екенін білдіреді. Біреудің беделі, біреудің абыройы сөзбен емес, ісімен өлшенеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "жер" — тек топырақ емес, елдің тіршілігі мен берекесінің символы. "Азық" — тоқшылық, молшылық, ырыс. "Ер" сөзі — азамат, жауапты адам деген ұғымда қолданылған. "Мүсінді" дегені — көрікті, мәнді, сәнді деген мағына береді. Яғни жерді азық көркейтсе, ерді еңбек көркейтеді деген ой айтылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал еңбектің қадірін түсіндіру үшін жиі айтылады. Мысалы, бір адам кәсібіне тиянақты болып, күні-түні еңбектенсе, оның отбасы да, өзі де сыйлы болады. Сол сияқты егінші жерді баптап, уақытында еңбек етсе, жерден мол өнім алады. Демек, табыс та, абырой да маңдай термен келеді.
Eńbegimen er músindi.