Ауыр жол атанды сынайды,
Ауыр іс адамды сынайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ұзақ, ауыр жолға түскенде аттың шыдамдылығы мен күш-қуаты байқалады, ал қиын, салмақты іс үстінде адамның қабілеті, төзімі мен мінезі сыналады. Астарлы мағынасы — кез келген қиындық адамның немесе жануардың шын болмысын ашып көрсетеді. Жеңіл күнде бәрі жақсы көрінуі мүмкін, ал ауыр сәтте кімнің берік, кімнің әлсіз екені анықталады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ауыр жол» — тек сапар емес, өмірдегі қиын кезеңдердің бейнесі. «Атан» — жүк көтеретін, алысқа жүретін төзімді түлік, сондықтан ол қиындыққа шыдаудың символы ретінде алынған. «Ауыр іс» — жауапкершілігі мол, көп ойлануды, табандылықты қажет ететін жұмыс. Мұнда ат пен адам салыстырылып, екеуінің де шынайы қуаты ауыртпалықта көрінетіні меңзеледі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, үлкен жобаны басқарған кезде біреудің шын еңбекқорлығы мен сабырлылығы байқалады: қиындықта қашпай, мәселені шешсе, ол тәжірибелі адам екені көрінеді. Сондықтан бұл сөз адамды ауыр іске қорықпай кірісуге, сынақтан сабақ алуға үндейді.
Aýyr is adamdy synaıdy.