Ауылдан шыққан күні байға қон,
Бай таппасаң, сайға қон.
Baı tappasań, saıǵa qon.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жолға шыққан адамға түнейтін жер керек, ал ең қолайлысы — дәулетті, жағдайы бар үй. Егер ондай мүмкіндік табылмаса, сайға, яғни кез келген ықтасын жерге тоқтауға болады. Астарлы мағынасы — адам жолда да, өмірде де жағдайға қарай амал етіп, қолда бардың қадірін білуі керек. Қолайлы мүмкіндік болса, соны пайдалан, ал болмаса, қиындыққа мойымай, уақытша болса да қауіпсіз шешім тап деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бай» — молшылық, жайлы жағдай, кең мүмкіндік бейнесі. «Сай» — қарапайым, жұтаңдау, бірақ паналауға болатын орынның символы. Яғни мақал адамды ысырапсыздыққа, икемділікке және ақылмен әрекет етуге шақырады. Бай мен сайдың қарсы қойылуы өмірдің екі түрлі ахуалын көрсетіп, адамға таңдауды жағдайға қарай жасау керегін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды сапарда, жұмыста немесе күнделікті тіршілікте жоспар құрып, бірақ күтпеген жағдайға да дайын болу керек деген мағынада қолдануға болады. Мысалы, жолда қонақүй бос болмаса, алдын ала басқа қауіпсіз орын қарастыру — осы мақалдың мәніне сай келеді.