Атың тайғақ болса,
Ақтекенің мүйізімен тағала.
Заманың тайғақ болса,
Бір жақсыны панала.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірде қиындыққа кезіккенде жалғыз қиналмай, сүйеніш таба біл дегенді білдіреді. Тура мағынасында тайғақ аттың тұяғын тайдырмай, мүйізбен тағалап, орнықтандыру айтылса, астарлы мағынада заманның ауыр, тұрақсыз кезінде өзіңе тірек болатын жақсы адамға, дана кісіге жақында деген ой жатыр. Яғни, қиын шақта ақыл айтатын, қорған бола алатын, жол көрсететін адамға сүйену керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ат» — адамның тірлігі мен жолы, ал «тайғақ» — қиын заман, қатерлі жағдай. «Ақтекенің мүйізімен тағалау» — аттың тайғанап кетпеуі үшін берік қылу деген бейнелі сөз. Бұл жерде мүйіз — мықтылықтың, ұстамдылықтың белгісі. «Бір жақсыны паналау» — бір ақылды, парасатты, беделді адамның қамқорлығына, ақылына арқа сүйеу. Демек, мақал тұрақсыздықта берік тірек іздеуді үйретеді.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл мақал өте орынды. Мысалы, студент қиын пәнді меңгере алмай қиналса, сол салада тәжірибелі ұстазға немесе білгір досқа жүгінгені дұрыс. Сол сияқты, өмірі шатқаяқтаған адам сабырлы, сауатты, сенімді адамнан кеңес алса, адаспай, жолын түзете алады.
Aqtekeniń múıizimen taǵala.
Zamanyń taıǵaq bolsa,
Bir jaqsyny panala.