Ат шабады, құс ұшады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр тіршілік иесінің өзіне ғана тән табиғи қабілеті бар екенін білдіреді. Тура мағынасында ат шабады, ал құс ұшады. Астарлы мағынасы — әр адамға, әр нәрсеге өзіне лайық іс пен орын бар; біреудің жолын біреу қайталамай, өз дарынын, өз мүмкіндігін дұрыс пайдалану керек деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы ат — күш, қозғалыс, жер үстіндегі жылдамдықтың белгісі. Құс — еркіндік, биіктік, қанат қағып көкке самғау бейнесі. Екі образ бір-біріне қарама-қарсы көрінгенімен, екеуі де табиғи заңдылықты танытады. Сол арқылы мақал адамның да өз қабілетіне сай әрекет етуі керегін меңзейді: біреу сөзге жүйрік, біреу іске ұста, біреу ойға терең.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамды өз мүмкіндігін бағалауға, өз орнын табуға шақырады. Мысалы, бір оқушы математикаға өте қабілетті болса, оны әнші не спортшы болуға зорламай, сол бейімділігін дамыту дұрыс. Сонда ғана адам да, қоғам да пайда көреді. Бұл — әркім өз табиғатына сай еңбектенгенде ғана нәтижеге жететінін айтатын өміршең нақыл.