Асыққан қыз ерте кетсе де,
Етек-жеңі жерге жетпейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал асығыстықтың адамды ұятқа қалдыратынын, істі шала орындауға жеткізетінін меңзейді. Тура мағынасында қыздың ерте шыққаны айтылғанмен, астарында «асығып жүрген жанның ісі бітпей, реті келмей қалады» деген ой жатыр. Яғни, бір іске сабырмен, ойланып кіріспесе, нәтиже толық болмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қыз» — нәзіктік пен ұқыптылықтың бейнесі. «Етек-жеңі жерге жетпейді» деген тіркес оның бойы аласа екенін емес, асығыс қимылдап, бойын да, ісін де жинақтай алмайтынын астарлап береді. Етек-жеңнің жерге жетпеуі — адамның өз-өзін ұстауы, тәртібі мен реті кем екенін білдіретін көркем теңеу.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу, жұмыс, күнделікті тірлікте өте орынды айтылады. Мысалы, студент емтиханға дайындықты соңғы күнге қалдырып, асығып жауап жазса, қателесіп, ойын толық жеткізе алмайды. Сол кезде үлкендер: «Асыққан қыз ерте кетсе де, етек-жеңі жерге жетпейді» деп, сабыр мен ұқыптылыққа шақырады.
Etek-jeńi jerge jetpeıdi.