Аспаннан киіз жауғанда,
Сорлыға ұлтарақ та тимейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — аспаннан киіздей қалың нәрсе жауса да, сорлы адамға одан бір ұлтарақ та бұйырмайды. Астарлы мағынасы — тұрмысы төмен, жолы болмаған, әлсіз адамға тіпті молшылықтың өзінен де пайда тимеуі мүмкін. Яғни байлық, мүмкіндік, жақсылық көп болғанымен, оны пайдалана алмайтын немесе үлесі жетпейтін жанның хәлі ауыр болатынын білдіреді. Мақал адам тағдырының әркелкілігін, ырыс-несібенің бәріне бірдей қона бермейтінін өкінішпен аңғартады.
Образдар мен теңеулер
"Аспаннан киіз жауу" — аяқ астынан келген молшылықты, күтпеген кеңшілікті бейнелейді. Ал "ұлтарақ" — өте шағын, ең қарапайым пайда немесе көмек. Киіз бен ұлтарақтың қарама-қарсылығы арқылы халық үлкен несібе мен титімдей үлестің айырмасын көрсеткен. "Сорлы" сөзі мұнда тек кедейлікті емес, дәрменсіздік пен тағдырдың тауқыметін де аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әділетсіздік немесе мүмкіндіктің тең бөлінбеуі туралы айтқанда қолданылады. Мысалы, үлкен гранттар мен жобалар жарияланғанымен, құжаты жоқ не қолдауы жоқ ауылдағы талантты жас оған іліге алмай қалса, осы мақал орынды айтылады.
Sorlyǵa ultaraq ta tımeıdi.