Аш қадірін тоқ білмес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тоқ адамның аштықтың ауырлығын толық сезіне алмайтынын білдіреді. Тура мағынасында, қарны тоқ кісі аш жүрген адамның халін білмейді. Астарлы мағынасы — басынан өтпеген қиындықты адам кейде түсіне бермейді. Сондықтан тоқтық пен молшылықта жүрген жан мұқтаждықтағы адамның жағдайына салғырт қарамауы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «аш» пен «тоқ» — тек тамаққа қатысты емес, өмірдегі таршылық пен жеткіліктің белгісі. «Қадірін білмеу» — жоқтың азабын, қажеттіліктің салмағын сезінбеу деген ойды береді. Мақал қысқа болса да, адамды түсіністікке, жанашырлыққа шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал біреудің қиын жағдайын сырттай бағаламай, оны өз басыңнан өткізбей тұрып кесіп айтпау керек дегенде қолданылады. Мысалы, жағдайы жақсы адам «ақша жетпейді» деген шағымды жеңіл қабылдаса, оған осы мақал айтылады: байлықта өскен кісі жоқшылықтың қысымын білмеуі мүмкін. Осылайша, мақал адамды сабырлы, мейірімді болуға тәрбиелейді.