Арыстан мінсең, қылышыңды қамшы қыл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Арыстан мінсең, қылышыңды қамшы қыл деген мақал батыл адаммен, қауіпті, адуынды ортамен қатар жүргенде өзің де сақ, сергек, дайын болуың керек дегенді білдіреді. Мұндағы тура мағынада — арыстан сияқты асау күшке мінген адам қаруын қолынан тастамай, әр сәтке әзір тұруы қажет. Астарлы мағынада — мықты, қатал, беделді не қауіпті адаммен араласқанда әлсіздік көрсетпей, орныңды біліп, ақылмен әрекет ету керек.
Образдар мен теңеулер
Арыстан — айбар, күш, қатал мінездің бейнесі. Қылыш — қорғаныс пен дайындықтың белгісі, ал оны қамшы қылу — қолдағы құралды тек сән үшін емес, қажет кезде тез пайдалануға әзір болу деген ишара. Яғни бұл бейне адамға батылдықпен бірге қырағылық та керек екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал тәуекелі көп ортада жұмыс істегенде, мысалы, ірі жобаға кіріскенде немесе бәсекесі қатты салада жүргенде қолданылады. Мәселен, жаңа кәсіп бастаған адам тәжірибелі, қатал серіктеспен жұмыс істесе, әр келісімді мұқият қарап, өз мүддесін қорғап отырғаны дұрыс.