Арық қойда төстік жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: арық, жүдеу қойдың денесінде ет те, майлы төстік те болмайды. Астарлы мағынасы: бір нәрсе жұтаң, әлсіз, берекесіз болса, одан мол пайда да, қомақты нәтиже де шықпайды. Яғни ішкі қуаты жоқ, жағдайы нашар нәрседен үлкен олжа күтпеу керек деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "арық қой" — әлсіз, қоңсыз, берекесі кем жағдайдың бейнесі. "Төстік" — қойдың ең құнарлы, бағалы жері, яғни мол ырыс пен пайда символы. Халық осы арқылы сыртқы көрінісі жұтаң нәрсенің ішкі мүмкіндігі де шектеулі болатынын бейнелеп отыр. Мақал мал шаруашылығынан алынғанымен, өмірдің кез келген саласына қатысты.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал дайындықсыз, ресурсы аз іске кірісіп, үлкен нәтиже күтетін жағдайға айтылады. Мысалы, бір адам уақытын дұрыс бөлмей, емтиханға дайындалмай келіп, жоғары баға сұраса, "арық қойда төстік жоқ" деп ескертуге болады. Яғни табыс үшін алдымен еңбек, күтім, қам керек деген ойды білдіреді.