Алты бақан, ала ауыз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Алты бақан, ала ауыз» деген мақал адамдардың бір-бірімен тіл табыспай, ұсақ нәрседен сөзге келіп, береке-бірлігін жоғалтуын білдіреді. Мұндағы тура мағынада алты бақан сияқты жеке-жеке, бытырап тұрған нәрсе елестейді. Астарлы мағынасы — ортақ ойы жоқ, ұйымшылдығы әлсіз, әрқайсысы өз бетінше кететін қауымның күйі. Мұндай жерде келісім де, ілгерілеу де аз болады.
Образдар мен теңеулер
«Алты бақан» — алты тірекке сүйенген, бірақ өзара бекімеген, бөлек-бөлек тұрған нәрсенің бейнесі. Бұл — ұйымсыздық пен шашыраңқылықтың ишарасы. Ал «ала ауыз» тіркесі ауызбірлігі жоқ, арасы ашық, бір-біріне қарсы сөз айтатын адамдарды меңзейді. Екі сөз қосылып, татулықтан айырылған ортаның көрінісін айқын береді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал отбасында, ұжымда, ауылда не достар арасында жиі қолданылады. Мысалы, жұмыс тобында әркім өз пікірін ғана дұрыс көріп, ортақ шешімге келмей, жоба тоқтап қалса, «Алты бақан, ала ауыз болып кетіпсіңдер» деп айтуға болады. Яғни бұл мақал адамдарды бірлікке, келісімге, ортақ мақсатқа жұмылуға шақырады.