Алаботаға ат байлама.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Алаботаға ат байлама» деген мақалдың тура мағынасы — шөбі қатты, жұтаң, пайдасыз жерге атты байламау. Астарлы мағынасы — берекесі жоқ, сенімсіз, түбі күмәнді іске, адамға не ортаға күш пен үмітті бекер жұмсама деген ескерту. Халық бұл сөз арқылы әр нәрсенің орнын, қадірін және пайдасын алдын ала ойлап әрекет ету керегін меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алабота» — малға жұғымсыз, құнарсыз өсімдік. Ол жақсы шөптің орнына жүрмейтін, шөбі күйкі, нәрі аз жердің бейнесін береді. «Ат байлау» — сенім арту, тірек ету, өз мүлкіңді аманаттау деген ұғымды білдіреді. Яғни, жарамсыз жерге сенім артпа, берік емес нәрсеге байланып қалма деген ой жатыр.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де маңызды: адам уақытын, ақшасын, еңбегін қайтарымы жоқ іске шашпауға тиіс. Мысалы, күмәнді жобаның жарнамасына сеніп, тексермей ақша салу — «алаботаға ат байлағанмен» бірдей. Сондықтан істің сапасын, адамның адалдығын, ортаның сенімділігін әуелі анықтап алған дұрыс.