Ақсақ ит сау иттен сауға сұрайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ақсақ ит сау иттен «сау», яғни жәрдем, көмек сұрайды. Астарлы мағынасы — өзіне шамасы келмейтін, әлсіз не мұқтаж адам күштірек, мүмкіндігі мол адамнан көмек күтеді. Қазақ танымында бұл өмірдегі тәуелділік пен мұқтаждықты, біреудің біреуге сүйеніш болатынын көрсетеді. Кейде мұнда әлсіздің тіршілік үшін амал іздеуі, қолдауға зәру болуы да аңғарылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ақсақ ит» — дәрмені аз, әлсіз, кемшілігі бар жанның бейнесі. «Сау ит» — күші бар, аман, жағдайы жақсы адамды білдіреді. Ит бейнесі арқылы халық өмірдің қарапайым шындығын дәл суреттейді: кімнің қауқары бар, соған жүгіну табиғи нәрсе. Бұл теңеу адам арасындағы теңсіздікті емес, мұқтаждықтың жолын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көмекті қажет еткен адамның мүмкіндігі бар жанға жүгінетінін білдіру үшін қолданылады. Мысалы, студент тапсырманы өз бетімен орындай алмай, тәжірибелі досынан немесе ұстазынан ақыл сұрайды. Мұнда ұят емес, керісінше, дер кезінде көмек сұрай білу мен өз жағдайыңды түсінудің белгісі бар.