Ақ ит, қара ит, бәрі бір ит.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ақ ит те, қара ит те сыртқы түсі бөлек болғанымен, екеуі де бірдей ит. Астарлы мағынасы: адамның сыртқы пішініне, атағына не түсіне қарап алдамай, бәрін бірдей мәнде көру керек деген ойды білдіреді. Кейде бұл мақал ұсақ-түйек айырмашылыққа бола даурықпауды, бос сөзге ермеуді меңзейді. Яғни, мәні бір нәрсенің түр-түсін немесе атауын бөліп-жармай, шын мазмұнын түсіну қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ақ ит» пен «қара ит» — сыртқы айырмашылықтың ғана белгісі. Ақ түс пен қара түс бір-біріне қарама-қарсы көрінгенімен, мақал оларды тең қойып, түпкі болмысы бір екенін көрсетеді. Бұл образдар арқылы халық «сыртқысы басқа болғанмен, ішкі мәні өзгермейді» деген ойды өте ықшам әрі өткір жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі өмірде бұл мақал адамды сыртқы көрінісіне қарап бағаламауға үйретеді. Мысалы, біреу сәнді киінген, біреу қарапайым киінген шығар, бірақ екеуінің де ойы, еңбегі, мінезі бірдей маңызды. Сондай-ақ жұмыс орнында лауазымы бөлек адамдардың бәрі де ортақ міндетке қызмет ететінін еске салады.