Хайуанаттар әлемі туралы 501
Хайуанаттар әлемі туралы қазақ мақал-мәтелдері: жануар мінезі арқылы өмірлік өнеге мен тәрбие айтатын даналық сөздер.
501
Мақал-мәтелдер
52.7K
Барлық қаралым
105
Орташа қаралым
Мақал-мәтелдер
Сорттау:
Балалы арқар баурайды,
Баласыз арқар маңырайды.
Баласыз арқар маңырайды.
Тары болса, тауық табылады.
Жыланның үш кессе де,
кесірткедей қауқары бар.
кесірткедей қауқары бар.
Мың жабыға - бір тұлпар,
Мың үйрекке - бір сұңқар,
Мың қарғаға - бір кесек.
Мың үйрекке - бір сұңқар,
Мың қарғаға - бір кесек.
Аттың бәрі тұлпар емес,
Құстың бәрі сұңқар емес.
Құстың бәрі сұңқар емес.
Көлбақаға күнде той.
Алжыған төбет айға қарап үреді.
Қашайын деп тұрған қоянға «тәйт» десе не жорық.
Сақ қарға сағағынан ілінер.
Аққу құсқа оқ тисе,
Қашатын суға тигізбес.
Ақсүйекке оқ тисе,
Көршісіне білдірмес.
Қашатын суға тигізбес.
Ақсүйекке оқ тисе,
Көршісіне білдірмес.
Ит иттігін істемей қоймайды.
Балық басынан шіриді,
Су басынан бұзылады.
Су басынан бұзылады.
Ауыл иті ала болса да,
Бөрі келгенде бірігеді.
Бөрі келгенде бірігеді.
Тырнадан бастық қойсаң,
Басыңнан қиқу кетпес.
Басыңнан қиқу кетпес.
Қойға қасқыр шапса, ит семірер.
Ең көп қаралған осы тақырыпта
«Хайуанаттар әлемі туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен табиғатқа жақын дүниетанымынан туған нақыл сөздер. Бұл топта жылқы, түйе, қой, қасқыр, түлкі, ит, бүркіт секілді жануарлар бейнесі арқылы адам мінезі, қоғамдағы қатынас, еңбек пен ерлік, сақтық пен айла сияқты ұғымдар астарлы түрде жеткізіледі.
Мұндай мақал-мәтелдер тәрбиелік мәнімен құнды: жақсы қасиетті дәріптеп, жаман әдеттен сақтандырады. Жануарлар әрекеті салыстыру, теңеу ретінде қолданылып, ойды қысқа да нұсқа түйіндеуге көмектеседі. Сондықтан бұл категория оқырманға ұлттық танымды тереңірек түсіндіріп, сөз мәдениетін байытуға бағытталған.
Мұндай мақал-мәтелдер тәрбиелік мәнімен құнды: жақсы қасиетті дәріптеп, жаман әдеттен сақтандырады. Жануарлар әрекеті салыстыру, теңеу ретінде қолданылып, ойды қысқа да нұсқа түйіндеуге көмектеседі. Сондықтан бұл категория оқырманға ұлттық танымды тереңірек түсіндіріп, сөз мәдениетін байытуға бағытталған.