Жер бауыры - жазық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жер бауыры - жазық» деген мақал жердің табиғи болмысын ғана емес, өмірдің қарапайым, ашық қалпын да аңғартады. Тура мағынасында, жердің беті кең де тегіс, бауыры жазық болады. Астарлы мағынасында, кеңпейіл, ашық мінезді, пейілі таза адам да жер сияқты «жазық» деп сипатталады. Яғни бұл сөзде табиғаттағы кеңістік пен адам мінезіндегі қарапайымдылық қатар көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жер» — тіршіліктің негізі, береке мен төзімнің символы. Ал «бауыр» сөзі жердің ішкі қырын, терең сырын білдіреді. «Жазық» — тегістік қана емес, кедергісіздік, ашықтық, қолайлылық мағынасын да береді. Халық осындай бейнелі сөз арқылы кең дала мінезін адам бойындағы қарапайым әрі адал қасиетпен байланыстырады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды адам мінезін бағалағанда қолдануға болады. Мысалы, біреу кішіпейіл, сөзге де, іске де тура болса, жұрт оны «жер бауыры жазық адам» деп сипаттайды. Мұнда мақтау да, өнеге де бар: өмірде ашықтық пен қарапайымдық адамды сыйлы етеді.