Желі құтты болса, бие сүтті.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: егер бие байланған желі, яғни қымыз өндіретін орын таза, ыңғайлы әрі берекелі болса, бие де сүтті болады. Астарлы мағынасы — бір істің нәтижесі сол істі атқаратын ортаға, жағдайға және күтімге тікелей байланысты. Жақсы орын, дұрыс тәртіп, ұқыптылық болса, береке де, өнім де көбейеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «желі» — тек байлау орны емес, жалпы еңбекке қолайлы орта мен ұйымдасқан тіршіліктің бейнесі. «Бие сүтті» деген тіркес молшылықты, ырысты және еңбектің жемісін білдіреді. Қазақ танымында бие сүті — қымыздың негізі, ал қымыз — береке мен денсаулықтың символы. Сондықтан мақал шаруаның қадірін, тазалық пен қамқорлықтың маңызын астарлап көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кез келген іске де сай келеді. Мысалы, жұмыс орны таза, тәртіпті, құрал-жабдығы толық болса, қызметкерлер де өнімді істейді, нәтиже жақсы болады. Яғни, жақсы жағдай жасалса, жақсы нәтиже шығатынын ескертеді.