Жазғытұрымғы жел жардай атанды жығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жазғытұрымғы желдің күші ерекше болады деген ой айтылады. Мұндағы тура мағына — көктемге таяу, ауа райы құбылмалы кезде соққан желдің өте өткір, екпінді болуы. Астарлы мағынасы — сырттай әлсіз көрінген нәрсенің өзі қолайлы сәтте үлкен әсер ете алады; сондықтан кез келген құбылысты, қарсы күшті менсінбей қарауға болмайды. Халық бұл мақал арқылы табиғаттың мінезі де, өмірдің сабағы да тосын екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
«Жардай атан» — өте ірі, ауыр, күшті түйе. Ал оны «жығатын жел» — жай ғана самал емес, тасқындап соққан қатты екпіннің бейнесі. Осындағы образ бір қарағанда мықты, берік нәрсенің де мезетінде әлсіреп қалатынын көрсетеді. Бұл теңеу табиғат құбылысының қуатын ғана емес, адамның да сақ болуын, жағдайды дұрыс бағалау керегін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды кез келген салада қолдануға болады. Мысалы, жұмыста тәжірибелі маман жаңа өзгерістерді елемей, ескі әдіспен жүре берсе, күтпеген жаңалық оны қиын жағдайға түсіруі мүмкін. Яғни сырт көзге әлсіз көрінген жаңа талаптың өзі дайын емес адамды «жығып» кетеді. Сондықтан үнемі бейімделіп, сақ жүрген дұрыс.