Жалаңқия жартаста ешкі жүреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай өте қауіпті, оп-оңай құлайтын, тірек жоқ жерде де біреу жүріп кете алатынын меңзейді. Тура мағынасында жалаңаш жартаста ешкінің жүруі қиын көрінгенімен, ол соған бейімделген. Астарлы мағынасы — адам да қиын жағдайға тап болса, шыдам, ептілік, сақтық және тәжірибе арқылы аман шыға алады. Кейде тәуекелге бара білу де қажет, бірақ ол ойсыз қадам емес.
Образдар мен теңеулер
Жалаңқия жартаc — өмірдегі қатерлі, тұрақсыз, ауыр жағдайдың бейнесі. Ешкі — тауда, таста еркін жүре алатын, икемді, төзімді жануар. Осы екі образ арқылы халық «қиын ортада да бейімделе білсең, жол табасың» деген ойды жеткізеді. Мұнда ешкінің тастан таймайтын ептілігі адам мінезіндегі қайсарлықпен салыстырылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қиын ортада жұмыс істеп, өз орнын таба білген адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, жаңа қалаға көшіп барған жас маман алғашқыда көп қиналса да, тез үйреніп, тәжірибе жинап, сәтті жұмыс істеп кетсе, «жалаңқия жартаста ешкі жүреді» деп бағалауға болады. Бұл мақал адамды қорықпай, бірақ ойланып әрекет етуге үндейді.