«Жақсы оңқай асықтай оңтайлы.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Жақсы адам да, жақсы істің өзі де қолайлы, ыңғайлы, бірден жарасып тұрады деген ой айтылады. «Оңқай асықтай» деген тура мағынада оң қолмен ұстайтын, тез үйренілетін асықты білдіреді. Астарлы мағынада бұл — мінезі де, ісі де, сөзі де көпке қолайлы, кез келген ортаға тез сіңісетін, істі оп-оңай үйлестіретін адамды сипаттау.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «оңқай асық» — қазақ баласының ойынында қолданылатын, ұстауға да, атуға да ыңғайлы асық. Сол сияқты «оңтайлы» сөзі де икемді, тиянақты, жарасымды деген мән береді. Яғни мақал жақсы адамның болмысын ұсақ, бірақ дәл образбен танытады: қалай асық қолда жақсы жатса, сондай адам да айналасына жайлылық әкеледі.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақал адам таңдауда, қарым-қатынаста, жұмысқа адам алуда немесе бір істің сәтті шығуын сипаттағанда айтылады. Мысалы, жаңа қызметкер ұжымға тез бейімделіп, тапсырманы ұқыпты орындаса, «бұл кісі нағыз жақсы оңқай асықтай оңтайлы екен» деуге болады.