Жақсы ат - жанға серік,
Жақсы ит - малға серік.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы ат адамға жолда сенімді көлік, ал жақсы ит малды күзететін қорған. Астарлы мағынасы: әр нәрсенің өз орнын білетін пайдасы болады, ал жақсы серік адамға да, шаруасына да сүйеніш болады. Халық мұнда «жақсы» дегенді тек сыртқы көрініс емес, адалдық, сенімділік, қызметке жарамдылық деп түсіндіреді.
Образдар мен теңеулер
«Ат» — қазақ өміріндегі жолдас, көлік, тіршілікке қажет күш. Ол жанға серік деп алынуы адамның алысты жақындататын, қиындықта сүйеніш болатын жануар екенін көрсетеді. «Ит» — малды қорып, қасқырдан сақтайтын күзетші. Малға серік деуі оның шаруашылықтағы адал қызметін білдіреді. Екі образ да адамға қажет қорғаушы, көмекші, сенімді серікті бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамдар арасындағы сенімділікке де қатысты айтылады. Мысалы, жұмыста міндетін тиянақты орындайтын әріптес қиын сәтте нағыз тірек болады. Сол сияқты, техникасы мықты, күтімі жақсы көлік жолда сенімді серік іспетті. Яғни, жақсы нәрсе өз орнында әрқашан пайдасын тигізеді.
Jaqsy ıt - malǵa serik.