Үркер мен Ай ауыл-үй қонысты,
Үркер мен Ай тоғысты.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — аспандағы Үркер мен Айдың бір мезетте көрінуі, яғни табиғат құбылысының белгілі бір сәтін айту. Астарлы мағынасы — өмірде әр нәрсенің өз орны, өз уақыты бар екенін білдіреді. Аспандағы жұлдыз бен Айдың «тоғысуы» сияқты, адам тіршілігінде де белгілі бір оқиға, көш-қон, жұмыс не шаруа қолайлы мезгілге сай келуі керек. Бұл жерде ауылдың қоныс аударуы, тіршіліктің табиғатпен үйлесуі аңғарылады.
Образдар мен теңеулер
Үркер — халық танымында уақытты, мезгілді білдіретін белгі. Ай — жарық пен кеңістіктің нышаны, ал олардың тоғысуы — екі құбылыстың қатар келуі, үйлесуі. «Ауыл-үй қонысты» деген тіркес көшпелі өмірдің бейнесін береді: елдің бір жерден екінші жерге көшуі, қоныс таңдауы. Осы образдар арқылы мақал табиғат пен адам тіршілігінің байланысын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал кез келген істі мезгілін тауып, ретімен атқару керек деген ойда қолданылады. Мысалы, егінші ауа райын, мерзімді дәл байқамаса, еңбегі зая кетуі мүмкін. Сол сияқты студент те емтиханға дайындықты соңына қалдырмай, дер кезінде бастаса, ісі оңай жүреді.
Úrker men Aı toǵysty.