Түлкінің қызылдығы - өзінің соры.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Түлкінің қызылдығы - өзінің соры» деген мақал сырттай әдемі, көз тартар нәрсенің бәрі пайдалы бола бермейтінін білдіреді. Түлкінің қызыл-сары түсі оны әдемі қылып көрсеткенімен, сол түсі өзіне қауіп әкеледі: аңшыға да, қасқырға да бірден көзге түседі. Астарлы мағынасы — адамға да кейбір мінезі, даңғойлығы, тым көзге түсуге құмарлығы зиян тигізуі мүмкін. Яғни сыртқы көрікке, жылтырға алданбай, ішкі мәнге қарау керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы түлкі — айлакер, бірақ сақсыз тіршілік иесінің образы. Оның «қызылдығы» тек түс емес, адамның тым даралануы, артық мақтануы, ел көзіне көп түсуі сияқты мағыналарды меңзейді. «Соры» сөзі — сол ерекшеліктің пайда емес, керісінше зиян әкелетінін көрсетеді. Бұл жерде аң мен адам тағдыры салыстырылып, «көрінгеннің бәрі керемет емес» деген ой беріледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал сән, байлық не танымалдыққа шектен тыс құмартатын адамға қатысты айтылады. Мысалы, біреу әлеуметтік желіде үнемі мақтанып, бәрін көрсетемін деп жүрсе, ол өзіне қызғаныш, өсек, сенімсіздік жинап алуы мүмкін. Сол кезде «Түлкінің қызылдығы - өзінің соры» деп ескерту орынды.