Түйелі ел - қырға,
Түйесіз ел - Сырға.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — түйесі бар ел қырға көшіп-қонуға, ал түйесі жоқ ел Сыр бойына жақын, суы мол жерге тіршілік етуге ыңғайлы деген ой. Астарлы мағынасы — әр халықтың, әр өңірдің тұрмысы өз жағдайына сай қалыптасады. Малдың, әсіресе түйенің болуы көшпелі өмірде үлкен мүмкіндік берген: жүк тасу, ұзақ жол жүру, қоныс аудару жеңілдеген. Яғни, қолдағы бар нәрсе адамның өмір салтын да, мүмкіндігін де айқындайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «түйелі ел» — тіршілігі кең, көшке бейім, шаруасы мол жұрттың бейнесі. «Қырға» шығуы — еркіндік, көшпелі өмір, алыс жайылым іздеу ұғымын білдіреді. «Түйесіз ел» — мүмкіндігі шектеулі, сондықтан су жағасын, қонысы қолайлы жерді таңдайтын қауым. «Сырға» сөзі Сырдария бойын меңзеп, өзен маңындағы отырықшылыққа жақын тіршілікті ишаралайды.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал адамға өз жағдайын дұрыс бағалап, мүмкіндігіне сай әрекет ету керегін еске салады. Мысалы, шағын кәсібі бар адам үлкен дүкен ашуға асықпай, әуелі үйінен онлайн сауда бастап, біртіндеп кеңейтсе, ол да осы мақалдың мәніне сай болады.
Túıesiz el - Syrǵa.