Түйеден зор - піл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — түйеден де ірі, күштірек аң бар, ол — піл. Астарлы мағынасы — кез келген нәрседен әлдеқайда зор, қуатты, беделді, не мүмкіндігі мол басқа біреу бар екенін ескертеді. Яғни адам өз шамасын біліп, асыра сөйлемей, өзін бәрінен жоғары қоймауы керек. Бұл сөз салыстырудың шексіз екенін, біреуді «ең үлкен», «ең мықты» деп кесіп айтуға болмайтынын меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы түйе — қазақ ұғымында ірі, төзімді, күшті түлік. Ал піл — одан да зор, айбынды жануар ретінде алынған. Осы екі образ арқылы халық өмірдегі күш, көлем, бедел сияқты ұғымдарды салыстырып көрсеткен. Түйе мен пілдің қарама-қарсылығы «үлкеннің де үлкені бар» деген ойды айқын жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал біреудің өзін тым жоғары бағалап, басқаларды менсінбей сөйлеуіне жауап ретінде қолданылады. Мысалы, бір қызметкер «менен мықты адам жоқ» десе, тәжірибелі кісі: «Түйеден зор — піл» деп, әрдайым өзіңнен асқан адам болатынын еске салады. Бұл сөз кішіпейілдікке, байыптылыққа шақырады.