Түйе - түлік төресі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Түйе - түлік төресі» деген мақал түйенің төрт түліктің ішінде ерекше орны барын білдіреді. Тура мағынасында түйе — шөлге төзімді, ауыр жүк көтеретін, адамға көп пайдасы тиетін мал. Астарлы мағынада бұл сөз түйені тек мал ретінде емес, береке мен байлықтың, төзім мен сабырдың, көшпелі өмірдің тірегі ретінде жоғары бағалайды. Қазақ ұғымында түйе — қасиетті, қадірлі түлік, сондықтан оны «төре» деп құрметпен атаған.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «түлік төресі» тіркесі — бейнелі теңеу. «Төре» сөзі ең сыйлы, ең биік орын дегенді аңғартады. Яғни түйе төрт түліктің ішінде салмақты, сабырлы, зор күш иесі ретінде суреттеледі. Оның ұзақ жолға шыдамдылығы, сусыз шөлге көнбістігі, мол өнім беруі қазақ тіршілігіне аса қажет қасиеттерді білдіреді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де қадірлі, төзімді, пайдасы мол нәрсені жоғары бағалағанда айтылады. Мысалы, шөлейт өңірде түйе шаруашылығын дамытып отырған адам туралы «Түйе - түлік төресі» деп, оның еңбегін де, түйенің құндылығын да атап өтеді.