Торғай, торғай, тотым бар,
Бір жапырақ етім бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай қарағанда шағын ғана нәрсенің өзін қызғанып, барын өзіне тарту, жоқшылық пен таршылықтың әсерін көрсету мағынасын береді. Адамның қолындағы аз дүниесі болса да, соны қимай, “менікі” деп қорғап қалуға бейімдігін астарлап аңғартады. Кейде бұл сөз үй ішіндегі ұсақ мүлікке таласу, сараңдық немесе тіршіліктің тарлығы салдарынан туған қылықты әжуалау үшін айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы “торғай”, “тоты” — құстардың атауы ғана емес, ұсақтық пен бытыраңқылықтың бейнесі. Ал “бір жапырақ ет” — адамның қолындағы өте аз несібе, мардымсыз дүние. Құстардың шақырғандай қайталануы сөздің әуезін күшейтіп, сол аз дүниенің айналасындағы тартысты, іштарлықты әсерлі жеткізеді. Образ арқылы адам мінезіндегі қанағатсыздық пен қызғаншақтық көрінеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал бір нәрсеге тым жармасып, ұсақ пайда үшін ренжісетін адамға қатысты айтылады. Мысалы, кеңседе ортақ жеңілдікке байланысты бір-екі адам артық үлеске таласса, өзгелер “Торғай, торғай, тотым бар, бір жапырақ етім бар” деп, ұсақ дүниеге таласудың орынсыз екенін еске салады.
Bir japyraq etim bar.