Тоқал ешкі лақпын деп ойлайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Тоқал ешкі лақпын деп ойлайды деген мақал өз орнын, жасын, күйін дұрыс бағаламайтын адамды меңзейді. Мұнда тура мағынада тоқал ешкінің өзі лақпын деп қиялдауы айтылса, астарлы мағынада кәрілеу не тәжірибелі адам өзін тым жас, ширақ, сол қалпынан асқандай көрсеткісі келетіні сыналады. Бұл — адамның шындықты мойындамай, өз болмысын орынсыз әсемдеуі туралы ескерту.
Образдар мен теңеулер
«Тоқал ешкі» — жасы келген, бірақ әлі де жас көрінгісі келетін бейне. «Лақ» — нәзік, ширақ, жас тіршілік иесі. Екеуін қарсы қою арқылы мақал табиғи айырманы анық көрсетеді. Яғни адам өз жасын, тәжірибесін, мүмкіндігін ұмытпай, шынайы болуға тиіс деген ой айтылады. Бұл жерде мінді мазақтау емес, орынсыз күпіну мен жасандылықты әжуалау басым.
Қазіргі өмірде
Қазіргі өмірде бұл мақал өзін жас көрсетіп, шектен тыс сән қуған, не өз мүмкіндігін асыра бағалаған адамға қатысты айтылады. Мысалы, жасы үлкен кісі денсаулығын елемей, жас жігіттермен тең жарысамын деп, өз шамасын есептемей қиналып қалса, осы мақал орынды қолданылады. Ол адамға сабыр, шынайылық, өз орнын білу керегін еске салады.