Сүзеген бұқа мүйізін жасырмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тура мағынасында сүзеген, яғни шайқасқыш бұқаның мүйізі әрдайым алда жүретінін білдіреді. Астарлы мағынасы — мінезі қатты, ашулы, өз дегенінен қайтпайтын адамды жасыру қиын. Ондай кісінің болмысы, ниеті мен әрекеті сырт көзге бірден байқалып тұрады. Яғни адам қандай болса, сонысын ұзақ уақыт жасыра алмайды, мінезі ісінен көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сүзеген бұқа» — қырсық, ызақор, қауіпті мінездің бейнесі. Ал «мүйізін жасырмайды» деген тіркес оның шын табиғатын бүркемелемей, ашық көрсететінін меңзейді. Қазақ танымында бұқа — күштің, қасарудың белгісі. Сондықтан бұл образ адам бойындағы қаталдықты, өжеттік пен жөнсіз қайсарлықты әшкерелейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал мінезі дөрекі, ашушаң адамның өзін-өзі ұстай алмаған сәттеріне қатысты айтылады. Мысалы, жұмыста бір қызметкер әрдайым дау шығарып, өзгелермен тез керіссе, жұрт оның «сүзеген бұқа» екенін айтып жатады. Мұндайда мақал адамға мінезін тежеп, сабыр сақтауды ескертеді.