Сиыр жисаң, тарлан жи.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Сиыр жисаң, тарлан жи — мал алсаң, көпке пайдасы мол, тұқымы мықты, күтімі жеңіл, сүті мен еті берекелі малды таңда деген ойды білдіреді. Мұнда тура мағынасы — мал жинағанда сапалысын алу; астарлы мағынасы — кез келген істі атқарғанда жай ғана молдыққа емес, пайдасы мен құны жоғары нәрсеге ұмтылу.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы сиыр — күнкөріске жарайтын, үйге ырыс әкелетін малдың белгісі. Тарлан сөзі мұнда ерекше, таңдаулы, өңкей жақсы деген мағынада жұмсалып тұр. Яғни халық сиырды жай мал ретінде емес, береке көзі, тірлік тірегі ретінде бағалаған. Осы арқылы мал таңдауда тәжірибе, талғам, есеп болуы керек деген ой беріледі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, адам үй алғанда тек арзан бағаға қарамай, сапасы, орналасуы, ұзаққа жарамдылығы жақсы нұсқаны іздейді. Сол сияқты кәсіп бастағанда да бірден көп нәрсеге ұмтылмай, пайдасы мол, сенімді бағытты таңдаған дұрыс. Мақалдың тәрбиесі — іске ұқыппен қарап, тиімдісін тану.