Сиыр баққанды сүттен қаққан оңбас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал еңбекті дұрыс істемеген, салақ немесе тәжірибесіз адамның ісі берекеге жеткізбейтінін білдіреді. Тура мағынасында сиыр бағып, оны күтіп-баптаған адам сүт алады; ал дұрыс қарамай, шаруаға салғырт қараса, нәтижесі мардымсыз болады. Астарлы мағынасы да осыған саяды: кез келген кәсіпте ұқыптылық, жауапкершілік, дағды мен еңбек қажет. Еңбектен қашқан, істің жайын білмеген адам пайдадан қағылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сиыр баққан» — шаруаны меңгерген, малдың жайын білетін адам. «Сүттен қағу» — ырыс-несібеден, пайдалы нәтижеден айырылу деген бейнелі сөз. Сүт — еңбектің жемісі, ал одан қағылу — істің босқа кетуі. Мақал мал шаруашылығы арқылы жалпы өмірлік заңдылықты көрсетеді: нәтиже қамқорлық пен біліктілікке тікелей байланысты.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, бір адам шағын дүкен ашып, бірақ есеп-қисапты жүргізбесе, тауарды дұрыс таңдамаса, клиентпен сыпайы сөйлеспесе, пайда көрмей қалады. Яғни, істі ұқыпсыз атқарған адам «сүттен қаққан» күйге түседі.