Шуда жіптен бау таққан жейдең құрысын,
Сары майдан дәметкен кеудең құрысын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ашкөздік пен орынсыз дәметуге қарғыс-тілек түрінде айтылған. Тура мағынасында «жіптен бау таққан жейде» — жұпыны, қарапайым киім; ал «сары майдан дәмету» — барға қанағат етпей, одан да қымбат, тәтті нәрсені сұрау. Астарлы мағынасы: өзінде барды місе тұтпай, біреудің есебінен пайда көргісі келетін, тойымсыз адам сыналады. Халық ондай кісінің мінезін жақтырмай, қанағатсыздықты жаман қасиет деп таниды.
Образдар мен теңеулер
«Шуда жіп» — қарапайым, берік жіптің белгісі, ал «бау таққан жейде» — тұрмысы жұпыны адамның киімін елестетеді. «Сары май» — ең дәмді, ең майлы ас, яғни артық қиял мен шектен тыс талаптың бейнесі. Осы екі образ қарсы қойылып, азға разы болу мен көпті көксеудің айырмасы ашылады. Мақалдың қатқыл реңкі ашкөздікке ескерту болып тұр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл сөзді үнемі қанағатсызданып, бар жағдайын бағаламайтын адамға қарата айтуға болады. Мысалы, бір қызметкер еңбекақысы жақсы бола тұра, жұмысты аз істеп, үстеме сыйақыны ғана ойлай берсе, «барға шүкір етпей, көбірек дәметпе» деген мағынада осы мақал еске түседі.
Sary maıdan dámetken keýdeń qurysyn.