Шолақ иттің арыны қатты.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай әлсіз, шағын не кемдеу көрінген нәрсенің де екпіні қатты, әрекеті шалт болуы мүмкін екенін білдіреді. Тура мағынада шолақ, яғни бойы қысқа иттің жүгірісі мен ұмтылысы қатты келеді. Астарлы мағынада адамға да, іске де қатысты: шамасы аз көрінген кісі кейде өте қайсар, ширақ, батыл болып шығады. Сондай-ақ кейбіреудің ашуы, мінезі немесе қарқыны да күтпеген жерден қатты болуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «шолақ ит» — бойы аласа, тұрқы шағын нәрсенің бейнесі. Ал «арын» — екпін, ұмтылыс, шабыс мәнін береді. Халық кішкене денелі иттің шапшаң қимылын бақылап, соны адам мінезіне теңеген. Яғни сыртқы келбетке қарап, ішкі қуат пен қайратты бағаламау керек деген ой жасырылған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал көрінісі жұпыны, мүмкіндігі аз сияқты көрінген адамның да үлкен істі тындыра алатынын айту үшін қолданылады. Мысалы, оқу жағынан әлсіздеу көрінген оқушы байқауда ерекше дайындықпен шығып, үздік нәтиже көрсетсе, оған осы мақал сай келеді. Мағынасы — адамды сыртынан емес, ісінен тану керек.