Шағала келмей жаз болмас,
Шаңқан келмей боз болмас.
Shańqan kelmeı boz bolmas.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Бұл мақалдың мағынасы – табиғаттағы құбылыстар мен өзгерістердің белгілі бір ретін көрсетеді. "Шағала келмей жаз болмас" деген бөлімі, жаз мезгілінің келуі үшін қарапайым, бірақ маңызды фактор - шағалалардың (яғни, табиғаттың белгісі ретінде) келуі. Шағала – жаздың символы, оның келуімен табиғаттың, ауа-райының өзгеретінін меңзейді.
Екінші бөлім - "Шаңқан келмей боз болмас" дегенінде, "шаңқан" (шөптер мен гүлдер гүлдеген кезде) жоқ болса, боз (көктемнің белгісі) болмайтынын айтқаны. Бұл да табиғаттың бір мезгілдегі ерекше белгілері арасындағы түсінік.
Жалпы, мақал табиғаттың өзгерісінің өз тәртібі, циклдығы мен белгілерінен хабар береді. Яғни, жаратылыстағы бір өзгеріс, бір құбылыс екіншісіне үн қосып, табиғаттың реформаларын білдіреді. Адамдарға табиғатты бақылап, оған құрметпен қараудың қажеттілігін жеткізеді.