Шабысты шабысы қалса да, қырындайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның бұрынғы қарқыны, күші немесе беделі кемісе де, өз мінезінен, дағдысынан немесе әдетінен толық арыла алмайтынын білдіреді. Тура мағынасында жүйрік ат шабысынан қалып, бұрынғыдай желіп жарыса алмаса да, қырындап, жанымен жүретін қимылын сақтайды. Астарлы мағынасы — адам бойындағы қалыптасқан мінез, ескі әдет, үйреншікті қылық соңына дейін бірге жүреді. Кейде жас кезіндегі әдет қартайғанда да, не жағдайы өзгерсе де көрініп тұрады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «шабысы» — күш-қуат, екпін, бұрынғы мүмкіншілік; «қырындайды» — аттың шаппай, бір қырлап жанай қозғалуын білдіретін бейне. Бұл образ арқылы халық адам өмірін аттың жүрісіне теңеп, тіршіліктегі өзгерісті өте дәл көрсеткен. Яғни бойдағы қуат азайса да, мінездің қалпы, болмыс ізі сақталады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өз қалпынан көп өзгере қоймайтын, бұрынғы әдетін тастамайтын адамға қатысты айтылады. Мысалы, жасы келгенімен әлі де асығып сөйлеп, бәріне араласа беретін кісі туралы: «Шабысты шабысы қалса да, қырындайды» деуге болады. Бұл — мінездің оңай өзгермейтінін еске салатын нақыл.